Delphi Can

Orjinalini görmek için tıklayınız: Daha Hızlı Çalışan Uygulama Geliştirmek
Şu anda (Arşiv) modunu görüntülemektesiniz. Orjinal Sürümü Görüntüle internal link
DAHA HIZLI ÇALIŞAN UYGULAMA GELİŞTİRMEK


Merhaba,

Bu yazıda Delphi ile kod yazarken hız konusunda dikkat edilmesi gereken hususlara değinmek istedim.

Maalesef delphi optimizasyon konusunda çok iyi sayılmaz. clang ve gcc delphi’nin çok ötesinde optimizasyon yapıyorlar. Bu nedenle mümkün mertebe yazdığımız koda özen göstermeliyiz.

Hızlı çalışan bir uygulama yazmak istiyorsak fonksiyon ve prosedürlerimize inline direktifini ekleyebiliriz. Hemen belirteyim ki inline direktifi fonksiyon ve prosedürün çağırıldığı yere otomatik olarak fonksiyonu alır. Aslında burada fonksiyon ya da prosedür çağırılmamakta text replace edilmektedir. Inline olmayan fonksiyonların çağırılması işlemin yapılmasını yavaşlatmaktadır. Bu nedenle inline fonksiyon ve prosedürler kullanılmasında yarar vardır. Ancak, inline fonksiyon ve prosedürler text replacement olduğu için kodun şişmesine de neden olmaktadır. Seçiminizi yapın: Hız mı, boyut mu?

Bununla birlikte x64 platformda program yazıyorsanız eğer fonksiyon ve prosedürlerinizin 4 parametreden fazla olmamasına dikkat edin. Çünkü ilk 4 parametre işlemci registerlerinden soldan sağa sırasıyla RCX, RDX, R8 ve R9’a kaydedilier. Doğrudan registerlarla işlem yapıldığı için hız konusunda bir hayli avantaj sağlamaktadır. 4’den fazla olan parametreler stack’e kaydedilecektir. Stack alanı RAM’de tutulduğu için registerlardan çok daha yavaş olacaktır. Peki diyelim ki fonksiyonunuz 4 parametreden fazla. Bu durumda ne yapabilirsiniz? Tabi ki record yapmalısınız. Fonksiyon parametreleriniz fazlasıyla mümkün mertebe parametreleri içinde barındıran bir record kullanın.

Mümkün mertebe global değişken kullanmayın. Diğer sakıncaları ayrı olmak üzere global değişkenlerin hız konusunda da olumsuz etkileri bulunuyor. Çünkü global değişkenler RAM’in stack bölgesinde yer almamaktadır. RAM’in en hızlı depolama alanı stack bölgesidir. Ayrıca değişkenlerinizi mümkün mertebe static olarak kullanmanızda hız bakımından fayda var.

Değişkenleri genelde local olarak prosedür ya da fonksiyonların var bölgesinde tanımlamakta fayda var. Çünkü local değişkenler RAM’in stack bölgesinde yer almaktadır. Ancak pointer değişkenler kullanılarak allocmem ya da getmem kullanılarak alan oluşturulacaksa bu alan heap bölgesinde yer alacaktır. Heap bölgesi stack bölgesine göre çok daha yavaştır. Programınızda stack bölgesinin fazla olması durumunda da stack alanınız yetmeyecektir. Gerçi stack alanını proje ayarlarından arttırabilirsiniz. Tabi ki sabit tanımlamanız mümkünse değişken tanımlamaktan kaçının.

Değişkenleriniz buna uygunsa mümkün mertebe SIMD kullanın. SIMD’nin anlamı Single Instruction, Multiple Data’dır. Yani Bir işlemle çoklu veri işleme anlamına geliyor. SSE2, AVX, AVX2 ve AVX512 SIMD’nin türleridir. SSE2 128 bit (16 byte), AVX-AVX2 256 bit (32 byte) ve AVX512 512 bit (64 byte) veriyi tek seferde hızlı bir şekilde işlemektedir. 64 bit işlemciler kural olarak tek seferde 64 bit (8 byte) veri işleyebilmekteyken SIMD ile bilgisayarınız sanki 128 bit, 256 bit ve 512 bit işlemcili bilgisayarmış gibi veri işleyebilirsiniz. Bunun için hazır kütüphaneler de var. Örneğin FastMM4 ve FastMM5. Tabi bu kütüphanelerin kullanımını iyi bilmekte fayda var.

Şayet çok kanallı uygulama yapıyorsanuz threadlerin fazla olması performansı önemli derecede düşürecektir. Birden fazla clientın bağlandığı bir serverda her client için bir thread oluşturursanız thread sayısı arttıkça server çalışamaz hale gelebilir. Bunun için thread oluşturulması gereken yerleri iyi seçmek gerekiyor.

Sonsuz döngülerde işlemcinin çalışma yoğunluğunun artması söz konusu olabilir. Hatta birden fazla thread söz konusu ise bu daha da çekilmez hale gelebilir. Bu sorunu Döngü içinde Sleep fonksiyonunu kullanarak halledebilirsiniz. 1 miliseconds thread’i uyutmanız yeterli dahi olabilecektir. Thread’e nefes aldırmakta fayda var.

Küçük stringler kullanıyorsanız eğer delphi’nin shortstring’ini kullanmanızı öneririm. Ayrıca stringlerde performans elde etmek istiyorsanız mümkün mertebe stack üzerinde stringlerinizi tanımlayın. Heap bölgesinde yer alan stringlerde sürekli işlem yapılırken stack’e göre önemli bir hız kaybı olmaktadır. Ancak daha önce de dediğim gibi stack bölgesinin şişmesi durumunda programınız hata verecektir. Bu durumda ya stack alanınızı arttıracaksınız, ya da değişkenlerinizi heap bölgesine almaya çalışacaksınız.

Faydalı olması dileğiyle.

Hakan DİMDİK
 
 
 
 
Ufak ama az bilinen değerli bilgiler teşekkürler, katkı olarak döngüler için buradaki örneklere bakmakta fayda var
Loop
(28-12-2020, Saat: 23:00)narkotik Adlı Kullanıcıdan Alıntı: [ -> ]Ufak ama az bilinen değerli bilgiler teşekkürler, katkı olarak döngüler için buradaki örneklere bakmakta fayda var Loop

Yaşar'ın aldanırım şarkısına gidiyor link Smile
(29-12-2020, Saat: 01:10)PROGRAMADOR35 Adlı Kullanıcıdan Alıntı: [ -> ]
(28-12-2020, Saat: 23:00)narkotik Adlı Kullanıcıdan Alıntı: [ -> ]Ufak ama az bilinen değerli bilgiler teşekkürler, katkı olarak döngüler için buradaki örneklere bakmakta fayda var Loop

Yaşar'ın aldanırım şarkısına gidiyor link Smile

Aldanırım kodun güzelliğine, aldanırımmmm kodun basitliğine....
(29-12-2020, Saat: 07:43)engerex Adlı Kullanıcıdan Alıntı: [ -> ]
(29-12-2020, Saat: 01:10)PROGRAMADOR35 Adlı Kullanıcıdan Alıntı: [ -> ]Yaşar'ın aldanırım şarkısına gidiyor link Smile

Aldanırım kodun güzelliğine, aldanırımmmm kodun basitliğine....

Smile  Smile Smile düzelttim teknik bir hata olmuş
stack max ve min olanları hangisi artırmak lazım, hiç açısından. çok artırmak zararı olur mu 16 gb Ramlı bir pc de
Birde .exe boyutu ufaldıkça daha büyük olana göre küçük program daha hızlı çalışıyor.
Delphi 10.x versiyonları nedense Delphi 7 'ye göre çok daha büyük boyutlarda EXE dosya üretiyor. Bunun hıza etkisi nedir onu bilemiyorum. Yani D7 ile yazılan program D.10.x ile yazılmışlara göre daha mı hızlı çalışır onu merak ediyorum..
Loop optimizasyonu ile ilgili de bir şeyler yazabilirim isterseniz.

Bu arada exe boyutunun büyük ya da küçük olmasının prensip olarak programın hızıyla bir ilgisi yok. Hıza etki eden birkaç faktörü yazayım:

1. Gereksiz yere fazla değişken tanımlanması. Az değişkenle yapılması gereken bir işin fazla değişkenle yapılması.
2. Yerel değişkenler kullanılması mümkün olmasına rağmen değişkenlerin global tanımlanması.
3. Statik değişken kullanılabilecekken kullanılmaması.
4. Registerlerin verimli olarak kullanılmaması.
5. Stack kullanılmasının daha uygun olduğu yerlerde heap alanının kullanılması.
6. Sıralı veri yapılarının kompakt olmaması. Array kullanılması gereken yerlerde heap bölgeler oluşturan listlerin kullanılması.
7. Uzun döngülerde loop unrolling yapılmaması.
8. Döngülerde sıfırın refere edilmemesi. Döngüde sıfıra inen sayaç yapılması gerekirken yukarıya doğru büyüyen sayaç kullanılması.
9. Prosedürel kod yazma yerine nesneye dayalı kod yazma.
10. SSE, AVX, AVX2 ve AVX512 kullanılabilecekken kullanılmaması.
11. Fonksiyon parametrelerinin fazla olması.
12 Fonksiyon parametrelerinde adres/ref kullanılması gereken yerlerde değer/value kullanılması.

Daha çok sebep vardır, ancak şu an aklıma gelenler bunlar.
(29-12-2020, Saat: 12:20)nguzeller Adlı Kullanıcıdan Alıntı: [ -> ]stack max ve min olanları hangisi artırmak lazım, hiç açısından. çok artırmak zararı  olur mu 16 gb Ramlı bir pc de

Cevap vermeyi unutmuşum, kusura bakmayın. Burada stack max'ın değerini değiştirmeniz daha önemli olacak. 

Aslına bakarsanız stack maksın değerini arttırmanızın prensip olarak programınızın yavaşlamasına etkisi olmayacaktır.

Stack alanının fazla olması demek programın hafızada kapladığı alanın genel olarak fazla olması anlamına geliyor. Çünkü değişkenlerinizi başta stack bölgesinde hazır hale getiriyorsunuz. Zaten arttırma sebebinizin de mantığı başlangıçta stackte bulunan değişkenleriniz fazla olması nedeniyle.

Heap bölgesini ise başlangıçta var olmayan değişkenler için kullanırız. Yani değişkenler daha sonra ya hiçbir şart olmaksızın ya da belirli şartlar dahilinde hafıza oluşturma fonksiyonlarıyla oluşturuluyor.

Şimdi kilit bir bilgi veriyorum. Aklınızda şöyle bir algı oluşmuş olabilir: Değişkene adresi ile ulaşmak daha hızlıdır; bu yüzden memory oluşturma fonksiyonları ile atanan değişkenler daha hızlı çalışır. Bu önerme kesinlikle yanlıştır. Neden?

Öncelikle adresle erişmek tabiki hızlıdır. Ancak heap alanındaki değişkenlere ulaşmaktan ziyade stack alanındaki değişkenlere ulaşmak daha hızlıdır. 

Bu arada birkaç örnek de göstereyim:

var
  degisken1: integer;

procedure Test;
var
  degisken2: integer;
begin
  degisken2:=5;
  degisken1:=10;
end;

burada degisken2 stack alanında oluşturulmuştur ve hız konusunda tercih edilmesi gereken yöntem budur. degisken2 ilse global düzeyde oluşturulmuştur.

Yukarıdaki degisken2'nin tanımlandığı gibi bir yöntem varken. Aşağıdakini yapmaktan kaçının:

procedure Test;
var
 degisken: pinteger;
begin
 degisken:= AllocMem(sizeof(integer));
 degisken^:=5;
 ShowMessage(inttostr(degisken^));
end;

Bu arada sizin delphi'de tanımladığınız değişken isimlerinin assembly'ye çevrilmiş halinde ve makine kodunda hiçbir önemi yoktur. Çünkü değişkenlere erişim x64'te rbp ve rsp, x32'de ebp ve esp registerlerinin aritmetiği ile yapılmaktadır.
Güzel bir bilgilendirme olmuş çok teşekkürler.