| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için Kayıt olmalısınız.
|
|
|
| Yapay zekaya bakış açınız nedir? |
|
Yazar: engerex - 29-01-2026, Saat: 12:58 - Forum: Muhabbet Olsun
- Yorumlar (12)
|
 |
Herkese merhaba,
Forumda yapay zeka konuları geçeli sanırım 2 yıl oldu olmadı. Bu iki yıllık süreçte az çok deneyimlediğinizi düşünüyorum.
Şu anki mevcut durumda yapay zekaya bakış açınız nedir? Bu yıl yapay zekayı nasıl görüyorsunuz? Gelecek yıl neler başarabileceğinizi düşünüyorsunuz?
|
|
|
| Babanızın Basit Bir Kararı Sonsuz Evreni Nasıl Kısırlaştırır? |
|
Yazar: uparlayan - 28-01-2026, Saat: 01:01 - Forum: Muhabbet Olsun
- Yorumlar (3)
|
 |
Biraz kafa açmanın zamanı geldi sanırım.
Kuantum fiziğinin gizemli dünyasından doğan ve bilim kurgudan felsefeye kadar her alanı etkileyen cüretkâr bir fikir vardır: Çoklu Dünyalar Yorumu (MWI). İlk olarak 1950'lerde fizikçi Hugh Everett tarafından ortaya atılan bu teori (1), kuantum mekaniğinin en kafa karıştırıcı sorunlarından birine radikal bir çözüm önerir: "Ölçüm Problemi."
Basitçe anlatmak gerekirse, kuantum dünyasında bir parçacık, biz onu gözlemleyene kadar aynı anda birden fazla durumda (süperpozisyon) bulunabilir. Geleneksel yoruma göre, ölçüm anında bu olasılıklardan sadece biri "gerçek" hale gelir ve diğerleri yok olur. Peki, diğer olasılıklara ne olur ve evren hangi olasılığı seçeceğine nasıl karar verir?
İşte MWI bu noktada devreye girer ve der ki: Hiçbir şey kaybolmaz ve evren bir seçim yapmaz. Aksine, her bir olasılık kendi gerçekliğine bürünür. Ölçüm anında evren, her bir potansiyel sonuç için bir dala ayrılır. Bu dalların her biri, diğerleri kadar gerçek olan, kendi fizik yasalarına sahip tam teşekküllü birer paralel evrendir.
Bu teori, matematiksel olarak zarif görünse de, temel bir soruyu beraberinde getirir: Eğer bu iddia doğruysa, bunun mantıksal sonuçları nereye varır? Ampirik bir zemine oturmayan ve olağanüstü iddialar içeren bu teoriye şüpheyle yaklaşmak, bilimsel düşüncenin bir gereğidir. Bu yazıda, MWI'yi bir an için doğru kabul ederek, bu kabulün teoriyi kendi içinde nasıl mantıksal çıkmazlara ve fiziksel paradokslara sürüklediğini bir düşünce deneyi üzerinden inceleyeceğiz. Bu deney, MWI'nin zaten bilinen temel sorunlarını ne kadar net bir şekilde ortaya koyduğunu gösteren güçlü bir araçtır.
Popüler bilimin en baştan çıkarıcı fikirlerinden biridir: Yaptığınız her tercih, verdiğiniz her karar, evrenin bir yol ayrımına gelip dallanmasına ve sizin farklı bir versiyonunuzun diğer yoldan devam ettiği yeni bir paralel evrenin doğmasına neden olur.
Kahve yerine çay içtiğiniz bir dünya. O iş teklifini kabul ettiğiniz başka bir dünya. Hiç tanışmadığınız o insana "merhaba" deme cesaretini gösterdiğiniz bambaşka bir dünya... Bu fikir, kaçırılmış fırsatlar ve yaşanmamış hayatlar için romantik bir teselli sunar.
Peki ya bu, resmin sadece yarısıysa? Ya da daha doğrusu, bu romantik tabloyu kendi mantığıyla test ettiğimizde, teorinin kendi kendini nasıl imkansız kıldığını görseydik?
Şimdi o düşünce deneyine başlayalım.
Bir Karar Anı: Evren-A ve Kısırlaşan Evren-B
Zamanı geriye, sizin varlığınızın en temel koşuluna saralım: Babanızın, annenize evlenme teklif etme kararı aldığı o an'a. Çoklu Dünyalar Yorumu'na (MWI) göre, bu karar anında evren en az iki ana dala ayrılmak zorundadır.
Evren-A (Bizim “Doğurgan” Evrenimiz): Bu evrende babanız o adımı atar, annenize evlenme teklif eder. Evlenirler ve zamanı geldiğinde siz doğarsınız. Bu andan itibaren sizin varlığınız, kozmik bir olasılık ağacı haline gelir. Okul seçiminiz, arkadaşlıklarınız, kariyeriniz, sevinçleriniz, hüzünleriniz... Yaptığınız her bir tercih, bu evren dalının milyarlarca yeni alt dala ayrılmasına neden olur. Sizin çocuklarınız olur, onların tercihleri de yeni dallar yaratır. Bu, sürekli yeni potansiyeller üreten, "doğurgan" bir evren koludur.
Evren-B (Kısırlaşan Evren): Şimdi diğer dala bakalım. Bu evrende babanız o an tereddüt eder, korkar ya da sadece istemez ve o teklifi asla yapmaz. Annenizle yolları ayrılır, belki de hayatı boyunca hiç evlenmez. Bu senaryonun en basit ve en net sonucu şudur: O evrende "siz" hiç var olmadınız.
İşte paradoksun başladığı yer tam da burasıdır. Sizin yokluğunuz, sadece tek bir kişinin eksikliği değildir. Sizin varlığınızla ortaya çıkacak olan o milyarlarca potansiyel gelecek, o evren kolu için hiç doğmadı. O dal, sizin soy ağacınız açısından tamamen kısırlaştı.
Bu basit düşünce deneyi, Çoklu Dünyalar Yorumu'nu iki temel ve yıkıcı sorunla karşı karşıya bırakır.
Sorun 1: Sonsuzluk Yetmezmiş Gibi Bir de Hiyerarşi Yaratmak
Eğer "kısırlaşma" mantıksal bir zorunluluksa, MWI'nin iddia ettiği o zarif "her olasılık gerçekleşir" modeli çöker. Artık tüm evrenler eşit değildir. Elimizde, sürekli yeni potansiyeller yaratan "doğurgan" dallar ve potansiyelleri daha en başından budanmış "kısır" dallar vardır.
Bu durum, teoriyi içinden çıkılmaz bir karmaşıklığa sürükler:
- Bu “doğurgan” ve “kısır” evrenleri belirlenen kurallar nedir?
- Bir evrenin potansiyelinin ne kadarının “kısırlaştığını” ölçecek bir mekanizma var mı?
Teori, bir sorunu (dalga fonksiyonunun çökmesi) çözmek isterken, bir sürü yeni ve daha karmaşık sorun yaratmış olur. Bu, MWI'ye karşı en sık yöneltilen eleştirilerden biri olan "olasılıkların kökeni" (Born Kuralı) sorununun farklı bir yansımasıdır (5).
Sorun 2: Kozmik Enerji Muhasebesi ve Termodinamik Paradoks
İkinci ve daha temel sorun ise fiziğin en dokunulmaz yasalarından biriyle ilgilidir: Enerjinin korunumu. Enerji yoktan var edilemez ve varken yok edilemez. MWI'nin en büyük açmazı, basit bir olayın, koca bir evren kopyası yaratmak için gereken muazzam enerjiyi nereden bulduğudur.
MWI savunucuları, bu eleştiriye genellikle "evrenin toplam enerjisi sıfır olduğu için (madde ve kütle çekim potansiyel enerjisi birbirini dengeler), sıfır enerjili bir şeyi kopyalamak enerji yasasını ihlal etmez" şeklinde bir karşı argüman sunar. (4, 7).
Ancak bu cevap, "kısırlaşma" düşünce deneyimizin ortaya çıkardığı daha derin bir sorunu göz ardı eder. Başlangıçta aynı enerjiye sahip olduğu varsayılan Evren-A ve Evren-B'yi düşünelim:
- Evren-A (Doğurgan) , içinde barındırdığı milyarlarca canlı, sayısız olay ve karmaşık sistemlerle enerjik olarak son derece aktif bir yapıya evrilir. Entropisi (düzensizliği ve karmaşıklığı) sürekli artar.
- Evren-B (Kısır) ise bu potansiyelden mahrum kaldığı için enerjik ve entropik olarak çok daha sönük, basit ve hareketsiz kalır.
Bu argüman, başlangıçta özdeş olan iki sistemin, nasıl olup da biri enerjik olarak aktif ve karmaşık hale gelirken diğerinin sönük kalabildiğini açıklayamaz. Bu durum, sadece enerji korunumuyla değil, aynı zamanda Termodinamiğin İkinci Yasası ile ilgili daha derin sorular doğurur. Multiversumun genelinde devasa bir karmaşıklık ve Entropi asimetrisi oluşur. Bu asimetriye ne olur?
Sonuç: Bir Tercih Anı
MWI teorisini kendi mantığı içinde ilerlettiğimizde, teorinin kendisini daha karmaşık, test edilemez ve en önemlisi temel fizik yasalarıyla çelişkili bir hale getirdiğini görürüz.
Olağanüstü iddialar, olağanüstü kanıtlar gerektirir. Ancak MWI, sonsuz sayıda evren iddiasını destekleyecek hiçbir kanıt sunamadığı gibi, kendi içsel mantığıyla bile bir dizi paradoks yaratır.
Sonuç olarak karşımızda bir tercih duruyor: Kendi içinde mantıksal paradokslar yaratan ve fiziğin temel yasalarıyla çelişiyor gibi görünen matematiksel bir zarafeti mi seçeceğiz? Yoksa Occam'ın Usturası'nın işaret ettiği gibi, henüz kanıtlanmamış sonsuz kopyalar yerine, içinde yaşadığımız tekil ve değerli evrenin gerçekliğini mi kabul edeceğiz? Bu düşünce deneyi, cevabın sandığımızdan daha basit olabileceğini düşündürüyor.
Kaynakça ve İleri Okuma
Bu makalede tartışılan konular, kuantum mekaniği, felsefe ve kozmoloji alanlarındaki tartışmalara dayanmaktadır. Daha fazla bilgi edinmek isteyenler için bazı kaynaklar:
- Everett, H. (1957). “Kuantum Mekaniğinin 'Göreceli Durum' Formülasyonu”. Modern Fizik İncelemeleri, 29 (3), 454–462.
Hugh Everett'in Çoklu Dünyalar Yorumu'nu ilk kez ayrıntılı bir şekilde ortaya koyduğu orijinal doktora tezi.
(URL: https://journals.aps.org/rmp/abstract/10...hys.29.454 )
- DeWitt, BS ve Graham, N. (Ed.). (1973). Kuantum Mekaniğinin Çoklu Dünyalar Yorumu . Princeton Üniversitesi Yayınları.
MWI üzerine yazılan en klasik derlemelerden biridir. DeWitt'in bu teorisine göre “Many-Worlds” (Çoklu Dünyalar) başlıklı ve popülerleştirilmiş makaleleri içerir.
(PDF URL'si: https://cqi.inf.usi.ch/qic/everett_phd.pdf )
- Vaidman, L. (2018). “Kuantum Mekaniğinin Çoklu Dünyalar Yorumu”. Stanford Felsefe Ansiklopedisi .
MWI'nin modern bir özetini, lehinde ve aleyhinde olan koleksiyonları kapsamlı bir şekilde sunan mükemmel bir akademik kaynak özeti.
(URL: https://plato.stanford.edu/entries/qm-manyworlds/ )
- Carroll, S. (2019). Derinlerde Gizli Bir Şey: Kuantum Dünyaları ve Uzay Zamanın Ortaya Çıkışı . Dutton.
Günümüzün en önemli MWI savunucularından biri olan Sean Carroll'un, teorisini popüler bilim diliyle birlikte ve savunuculuğunu yaptığı temel bir kitaptır.
(URL: https://www.amazon.com.tr/Something-Deep...1786078368 )
- Kent, A. (1990). “Çoklu Dünya Yorumlarına Karşı”. Uluslararası Modern Fizik Dergisi A, 5 (09), 1745–1762.
MWI'ye karşı üretilen en bilinen teknik ve insanlardan biridir. Özellikle olasılıkların nasıl ortaya çıktığı (Doğuş kuralı) sorununa odaklanır.
(URL: https://www.worldscientific.com/doi/abs/...1X90000805 )
- Top, P. (2018). Garipliğin Ötesinde: Kuantum Fiziği Hakkında Bildiğinizi Düşündüğünüz Her Şey Neden Farklı ? Chicago Üniversitesi Yayınları.
Kuantum yorumlarını karşılaştırmalı olarak ele alan ve MWI'nin içinde yer alan farklı yöntemlerin zayıf ve güçlü listesini tartışan, okunabilir bir dilde yazılmış bir eserdir.
(PDF URL'si: https://dokumen.pub/beyond-weird-why-eve...9498x.html )
- Aguirre, A. ve Tegmark, M. (2011). “Sonsuz Bir Evrende Doğmak: Kuantum Mekaniğinin Kozmolojik Bir Yorumu”. Physical Review D, 84 (10), 105002.
Kozmolojik açıdan MWI ve sonsuz evrenler ayrıntıları tartışan, enerji ve olasılık problemlerine değinen ileri düzey bir makaledir.
(URL: https://arxiv.org/abs/1008.1066 )
|
|
|
| Crystal Reports - Yazdırma iletişim kutusunda yazıcı seçimi devre dışı |
|
Yazar: delphiX14 - 25-01-2026, Saat: 03:24 - Forum: Genel Programlama
- Yorumlar (2)
|
 |
Delphi 7'yi TCrpe (VCL) bileşeni aracılığıyla Crystal Reports XI (11) ile birlikte kullanıyorum.
Bir raporu yazdırdığımda, Crystal Reports aşağıdaki Yazdırma iletişim kutusunu gösteriyor.resimler yüklenmedi
Crystal Reports 8.5'te aynı iletişim kutusu yazıcı seçimine izin veriyordu, ancak Crystal XI'de bu özellik yok.
Kod:
reports.Output := toWindow;
reports.Execute;
Tüm Printer, PrintOptions, ve ReportOptionsözelliklerini kontrol ettim.
KullanılmışWindowButtonBar.PrintBtn := True
Yazdırma etkinliklerinin önizlemesini denedim ( wOnPrintBtnClick)
Crystal 8.5 ve Crystal 11'in davranışlarının karşılaştırılması
Bunların hiçbiri yazdırma iletişim kutusunda yazıcı seçimini etkinleştirmiyor.
Crystal Reports 8.5'te yazdırma iletişim kutusunda bir yazıcı açılır menüsü bulunuyor XI sürümde yok
|
|
|
| Yeni Yılınız kutlu Olsun |
|
Yazar: mcuyan - 31-12-2025, Saat: 22:53 - Forum: Muhabbet Olsun
- Yorumlar (9)
|
 |
Sizler, Ailenize ve tüm sevdiklerinize Sağlıklı Huzurlu Yıllar dilerim Sevgili DelphiCan Ailesi..
Hastalık ile savaşan tüm Dostlara En kısa zaman da sağlık sıhhat diliyorum... (Alpaslan Abim)...
|
|
|
| PAVO Pos Cihaz Entegrasyonu (Yeni Nesil ÖKC) |
|
Yazar: RAD Coder - 17-12-2025, Saat: 16:52 - Forum: Genel Programlama
- Yorumlar (3)
|
 |
Ticari uygulamalarda sıklıkla kullanılan POS cihaz entegrasyonu yakın zamanda zorunlu hale geldi.
Bu örnek PAVO Pos Cihazının ticari uygulama entegrasyonlarında kullanılması amacıyla hazırlanmıştır.
Firma tarafından resmi olarak Java, C#, Python, Flutter ve React Native geliştirme ortamları için demo yayınlanmıştır.
RAD Studio Delphi ile %100 OOP olarak geliştirilen uygulama; test ve gerçek ortam için ayrı ayrı kullanılabilir ve kolay entegre edilebilir.
PAVO, Claud rest full ve portal seçeneği ile entegrasyon oldukça kolay.
Özel mesaj ile fiyat alabilirsiniz.
|
|
|
| FMX'De whatsapp dosya paylaşımı |
|
Yazar: mcuyan - 04-12-2025, Saat: 17:29 - Forum: Mobil Platform - FireMonkey (FMX)
- Yorumlar (5)
|
 |
Merhaba arkadaşlar.
Mobli Uygulamam da bir ekranın screenshootını alıp resmi olarak paylaş deyip whatsapp ı tıklıyorum, ve sonrasın da kişiyi seçip gönderim yapıyorum.
Bu işi otomatikleştirebilir miyiz? yani o ekranın screenshootunu alıyorum zaten. butona bastığım da daha önceden tanımlı numaraya otomatik gönderim sağlayabilir miyiz? buna benzer çalışma yapan oldu mu?
Bu şekilde actionList ile paylaşabiliyorum.
ShowShareSheetAction2.Bitmap.Assign(VertScrollBox1.MakeScreenshot);
|
|
|
|