Pascal Dersleri #5 - Değişken Tipleri

[AliZairov]

Bir değişken, programlarımızın idare edebileceği bir saklama alanına verilen addır. Pascal'daki her değişken, değişken belleğinin boyutunu ve düzenini belirleyen belirli bir tipe sahiptir. O bellekte saklanabilecek değer aralığı ve değişkene uygulanabilen işlemler dizisidir.

Bir değişkenin adı harf, rakam ve alt çizgi karakterinden oluşabilir. Bir harf veya altçizgi ile başlamalıdır. Pascal büyük, küçük harf duyarlı değildir. Bu nedenle burada büyük ve küçük harfler aynı demektir. Bir önceki bölümde açıklanan temel tipler temel alınarak, aşağıdaki temel değişken tipleri olacaktır:

Temel Variables(değişkenler)

Tip                                             Açıklama

Character(karakter)                      Tipik olarak tek bir sekizli (bir bayt). Bu tamsayı tipidir.
Integer(tamsayı)                          Makine için en doğal tam sayı boyutu.
Real                                           Tek hassasiyetli bir kayan nokta değeri.
Boolean                                      True(gerçek) veya False(yanlış) mantıksal değerleri belirtir. Bu aynı zamanda tamsayı tipidir.
Enumerated(Numaralandırılmış)     Kullanıcı tanımlı bir liste belirtir.
Subrange(Aralıklı)                         Değeri bir aralıkta olan değişkenleri temsil eder.
String                                         Bir array(dizi) karakter saklar.

Pascal programlama dili, Pointer, Array, Records, Sets ve Files gibi sonraki bölümlerde de ele alacağımız çeşitli değişken tiplerini tanımlamaya izin verir. Bu bölüm için sadece temel değişken tiplerini inceleyelim.

Değişken Declaration(bildirimi)

Tüm değişkenler Pascal programında kullanılmadan önce bildirilmelidir. Tüm değişken bildirimleri, var anahtarıyla izlenir. Bir bildirim, değişkenlerin bir listesini ve ardından iki nokta üst üste ( ve türü belirtir. Değişken bildiriminin sözdizimi şöyledir:

var
  degisken_listesi : tipi;

Burada kı tipler character, integer, real, boolean veya herhangi bir kullanıcı tanımlı veri tipidir. Dahil olmak üzere geçerli bir Pascal veri tipi olmalıdır ve değişken_listesi virgüllerle ayrılmış veya daha fazla tanımlayıcı adından oluşabilir. Bazı geçerli değişken bildirimleri burada gösterilmiştir

var
  yas, haftaici: integer;
  vergi_orani, gelir: real;
  secim, hazir: boolean;
  bas_harfler, notlar: char;
  ad, soyad : string;

Önceki öğreticide, Pascal'ın bir tipe bildirmeye izin verdiğini tartıştık. Bir tip, bir ad veya tanımlayıcı ile tanımlanabilir. Bu tip, bu tipdeki değişkenleri tanımlamak için kullanılabilir. Örneğin:

type
  gun, yas = integer;
  evet, gercek = boolean;
  ad, sehir = string;
  ucretler, giderler = real;

Şimdi, bu şekilde tanımlanan tipler değişken bildirimlerde kullanılabilir:

var
  hafta_ici, tatil_gunleri: gun;
  secim: evet;
  ogrenci_adi, okul_adi: ad;
  baskent: sehir;
  maliyet: giderler;

Type(tip) bildirimi ve var bildirimi arasındaki farka dikkat edin. Tip bildirimi integer, real vb. gibi kategorilerin sınıfını veya sınıfını belirtirken, değişken belirtimi bir değişkenin alabileceği değer türlerini gösterir. Pascal'daki tip bildirimini C'deki typedef ile karşılaştırabilirsiniz. En önemlisi, değişken adı, değişken değerinin depolandığı bellek konumunu belirtir. Bu tip bildirimi ile değil.

Değişken (Initialization)başlatma

Değişkenlere, iki nokta üst üste ve eşit işaretli bir değer, ardından sabit bir ifade atanır. Bir değer atamanın genel biçimi şu şekildedir:

  degisken_adi := deger;

Varsayılan olarak, Pascal değişkenleri sıfır ile başlatılmaz. Çöp değerleri içerebilirler. Dolayısıyla, bir programdaki değişkenleri başlatmak daha iyi bir uygulamadır. Değişkenler, bildiriminde başlatılabilir (başlangıç değeri atanır). Başlangıca, var anahtar sözcüğü gelir ve başlatma sözdizimi aşağıdaki gibidir:

var
  degisken_adi : tip = deger;

Bazı örnekler şunlardır:

  yas: integer = 15;
  vergi_orani: real = 0.5;
  bas_harf: char = 'A';
  ad: string = 'Ali';

Şimdiye kadar tartışılan çeşitli değişken tiplerini kullanan bir örneği inceleyelim:

program Selamlar;

const
  mesaj = ' Pascal dünyasına hoş geldiniz ';
type
  ad = string;
var
  ad, soyad: name;

begin
  writeln('Lütfen adınızı giriniz: ');
  readln(ad);
  
  writeln('Lütfen soyadınızı giriniz: ');
  readln(soyad);
  
  writeln;
  writeln(mesaj, ' ', ad, ' ', soyad);
end.

Yukarıdaki kod derlendiğinde ve çalıştırıldığında aşağıdaki sonucu verir:
Lütfen adınızı giriniz:
Ali
Lütfen soyadınızı giriniz:
Zairov
Pascal dünyasına hoş geldiniz Ali Zairov

Enumerated(numaralandırılmış) Değişkenler

Integer, real ve boolean gibi basit değişken türlerinin nasıl kullanılacağını gördünüz. Şimdi, numaralandırılmış türdeki değişkenleri görelim. Bu değişkenler şu şekilde tanımlanabilir:

var
  var1, var2, ...  : enum-tanimlayici;

Numaralandırılmış bir tip bildirdiğinde, o türdeki değişkenleri bildirirsiniz. Örneğin:

const
  Ay = (Ocak, Subat, Mart, Nisan, Mayis, Haziran, Temmuz, Agustos, Eylul, Ekim, Kasim, Aralik);
var
  M: ay;
...
M: = Ocak;

Aşağıdaki örnek kavramı göstermektedir:

program exNumaralandirma;

type
  icecek = (kahve, cay, sut, su, kola, limonata);

var
  icki: icecek;

begin
  writeln('Ne icmek istersin?');
  icki := limonata;
  
  writeln(icki, ' icebilirsin.');
end.

Yukarıdaki kod derlendiğinde ve çalıştırıldığında aşağıdaki sonucu verir:
Ne icmek istersin?
limonata icebilirsin.

Subrange(aralıklı) Değişkenleri

Aralıklı değişkenleri şu şekilde beyan edilir:

var
  subrange-adi : alt_sinir ... ust_sinir;

Aralık değişkenlerine örnekler şunlardır:

var
  isaretler: 1 ... 100;
  bas_harf: 'A' ... 'E';
  yas: 1 ... 25;

Aşağıdaki program kavramı göstermektedir:

program exAralik;
var
  isaretler: 1 .. 100;
  bas_harf: 'A' .. 'E';

begin
  writeln( 'Isareti giriniz(1 - 100): ');
  readln(isaretler);
  
  writeln( 'Bas harfinizi giriniz(A - E): ');
  readln(bas_harf);
  
  writeln('Isaretler: ' , isaretler, ' Bas harfiniz: ', bas_harf);
end.

Yukarıdaki kod derlendiğinde ve çalıştırıldığında aşağıdaki sonucu verir:
Isareti giriniz(1 - 100):
100
Bas harfinizi giriniz(A - E):
A
Isaretler: 100 Bas harfiniz: A

Kaynak: Variable Types