Yazının devamına geçmeden önce aşağıdaki linkte yer alan konuyu bir gözden geçirmek faydalı olabilir.
https://blogs.msdn.microsoft.com/ericlip...read-safe/
Ben Thread'ler konusunda uzman değilim (nasipse bir gün...) ve bu kapsamda yazdıklarımın bu noktada biraz "şüpheyle karşılanması gerektiğini" açıkça belirtmek isterim. Her ne kadar Low Level bir konu olsa da şu an kafamda bazı sorular ve bazı cevaplar var ve bunu bir topluluk olarak burada müzakere etmenin, tartmanın, tartışmanın gerekli ve öğretici olduğuna inanıyorum. O nedenle bu konuda bilgili olan arkadaşlarımın yorumları sadece benim için değil, herkes için önemli.
Thread Safery işin içine girince doğal olarak Patternin bazı bölümlerinde değişiklik yapma gereği duydum. @EDO'nun belirttiği şerh, bazı testler yapmak için beni tetikledi, @Tuğrul HELVACI'nın önerisi de daha çok araştırma yapmam konusunda teşvik edici oldu. Dolayısıyla bu noktada Singleton Patterni'nin istediğimiz kadar örneğini çeksek bile bize hep ilk oluşturduğumuz TSingletonOrnegi nesnesinin değerlerini getirmesi gerektiği sonucuna vardım. tekilliğin sağlanması adına bunun yeterli olacağını düşünüyorum. Bu arada herhangi bir thread'den de nesneye olan erişimin kısıtlanmaması daha şık olur düşüncesindeyim. Zira araştırmalarım sırasında webde karşılaştığım örneklerin bir çoğu bu konuya bu kadar hassas yaklaşmamış...
Desen ilk başka thread safery olarak gözükmeyebilir ama öyle
Bu hedefi gerçekleştirmek için patternin yapısında bazı değişiklikler yaptım ve daha özgün bir yapı ortaya çıktı. Ayrıca test etmek için Singleton Patternini içeren bir uygulama da yazdım. Yorumlarınız bu testleri daha gerçekçi hale getirecektir.
uygulamayı çalıştırdığımızda TSingletonOrnegi.TEST_DATA değişkeninin bellek adresinin değişmediğine özellikle dikkat etmenizi istiyorum.
Kaynak kodları aşağıdaki linkten edinebilirsiniz; (10.2 Tokyo ile oluşturuldu)
http://s6.dosya.tc/server11/vpaowv/DENEY...3.rar.html
Uygulamada 3 adet buton, 1 adet toggle switch, bir timer ve son olarak bir memo bileşeni var, 1. buton yerel bir değişken olarak singleton nesnesi üretiyor ve bunun test_data değişkenini değiştiriyor. 2. buton ise peş peşe 10 adet anonim kanal oluşturup aynı işi yapıyor, sonuncu buton ise global bir tsingleton nesnesi oluşturuyor. Timer de aynı şeyi 3 saniyede bir bir kanal oluşturarak tekrarlayıp duruyor...
Örnek uygulamada TSingletonOrnegi.TEST_DATA adlı değişkenin adresinin hangi kopyadan erişilirse erişilsin her zaman aynı bellek adresinde işlem görmesi sağlanıyor aslında... Böylece Signleton Patterni, thread-safety anlamında uyumlu olmuş oluyor.
Önce Signleton Patterninin thread Safety uyumlu olan aşağıdaki örneğini kod üzerinden inceleyelim;
...
type
TSingletonOrnegi = class
strict private
class function Create: TSingletonOrnegi; // Aslında bu bir hile, klasik kullanımda bir Constructor tanımlamamız gerekirdi
class var FInstance: TSingletonOrnegi; // Sınıf değişkenimiz, tekilliği sağlamak için bunu kullanacağız.
public
TEST_DATA: String; // Bu değişken ile testlerimizi gerçekleştireceğiz, bunu sınıfı üretmeden (Create etmeden) kullanamayız.
class function GetInstance: TSingletonOrnegi; // Sonuç itibariyle bize FInstance değişkeninin canlı örneğini verecek
destructor Destroy; override; // Yokedicimiz...
end;
var
Form1: TForm1;
GlobalSingleton: TSingletonOrnegi;
KureselSingleton: TSingletonOrnegi;
implementation
{$R *.dfm}
{ TSingleton }
class function TSingletonOrnegi.Create: TSingletonOrnegi;
begin
// Bu fonksiyonu kod tamamlayıcıdan gizlemek için Strict Private bölümünde tanımlamıştık.
if (GetCurrentThreadId = System.MainThreadID) then begin // Ana Thread'de isek (yani uygulamanın ta kendisindeysek)
if (TSingletonOrnegi.FInstance = nil) then begin // Sınıf değişkeni atanmamış ise
TSingletonOrnegi.FInstance := inherited Create as Self; // Bu noktada sınıfı oluşturuyor ve sınıfın global değişkenine kendimizi atıyoruz...
end;
Result := TSingletonOrnegi.FInstance; // Sonuç...
end;
{ BU NOKTADA KOD YAZARLARINA BU FONKSİYONU DOĞRUDAN ÇAĞIRMAMALARI GEREKTİĞİYLE İLGİLİ UYARIYI YAZMAK GEREKİR... }
// > UYARI : BU KISMI DOĞRUDAN ÇAĞIRMAK MEMORY LEAK OLUŞMASINA SEBEP OLUR. LÜTFEN GETINSTANCE FONKSİYONUNU KULLANIN...
// gibi...
end;
class function TSingletonOrnegi.GetInstance: TSingletonOrnegi;
begin
if not Assigned(TSingletonOrnegi.FInstance) then begin
Result := TSingletonOrnegi.Create as Self; // sınıf içinden çağırdığımız için asıl constructor olan "TObject.Create" metodunu değil, yukarıda kendi yazdığımız fonksiyon çağırmış olduk...
end;
Result := TSingletonOrnegi.FInstance;
end;
destructor TSingletonOrnegi.Destroy;
begin
TSingletonOrnegi.FInstance := nil;
inherited;
end;
Bu da programın ekran görüntüsü
Aşağıda da uygulamanın kaynak kodları yer almaktadır.
unit Unit1;
interface
uses
Winapi.Windows, Winapi.Messages, System.SysUtils, System.Variants, System.Classes, Vcl.Graphics,
Vcl.Controls, Vcl.Forms, Vcl.Dialogs, Vcl.StdCtrls, Vcl.ExtCtrls,
Vcl.WinXCtrls;
type
TSingletonOrnegi = class
strict private
class function Create: TSingletonOrnegi; // Aslında bu bir hile, klasik kullanımda bir Constructor tanımlamamız gerekirdi
class var FInstance: TSingletonOrnegi; // Sınıf değişkenimiz, tekilliği sağlamak için bunu kullanacağız.
public
TEST_DATA: String; // Bu değişken ile testlerimizi gerçekleştireceğiz, bunu sınıfı üretmeden (Create etmeden) kullanamayız.
class function GetInstance: TSingletonOrnegi; // Sonuç itibariyle bize FInstance değişkeninin canlı örneğini verecek
destructor Destroy; override; // Yokedicimiz...
end;
TForm1 = class(TForm)
Timer1: TTimer;
Button1: TButton;
Button2: TButton;
Button3: TButton;
Memo1: TMemo;
Toggle: TToggleSwitch;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure FormDestroy(Sender: TObject);
procedure Timer1Timer(Sender: TObject);
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure Button2Click(Sender: TObject);
procedure Button3Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form1: TForm1; // Test yapacağımız uygulamanın ana formu
GlobalSingleton : TSingletonOrnegi; // Uygulama ilk oluşturulduğunda bu da oluşacak (aslında biz "GetInstance" dediğimizde hep bunu çekmiş olacağız...)
KureselSingleton: TSingletonOrnegi; // Nitelik açısından "GlobalSingleton" ile hiç bir farkı yok, tek fark bunu "sonradan" üreteceğiz...
KritikBolge : TRTLCriticalSection; // Thread'leri kullanırken diğer threadleri dizginlemek adına bunu kullanacağız...
implementation
{$R *.dfm}
{ TSingleton }
class function TSingletonOrnegi.Create: TSingletonOrnegi;
begin
// Bu fonksiyonu kod tamamlayıcıdan gizlemek için Strict Private bölümünde tanımlamıştık.
if (GetCurrentThreadId = System.MainThreadID) then begin // Ana Thread'de isek (yani uygulamanın ta kendisindeysek)
if (TSingletonOrnegi.FInstance = nil) then begin // Sınıf değişkeni atanmamış ise
TSingletonOrnegi.FInstance := inherited Create as Self; // Bu noktada sınıfı oluşturuyor ve sınıfın global değişkenine kendimizi atıyoruz...
end;
Result := TSingletonOrnegi.FInstance; // Sonuç...
end;
{ BU NOKTADA KOD YAZARLARINA BU FONKSİYONU DOĞRUDAN ÇAĞIRMAMALARI GEREKTİĞİYLE İLGİLİ UYARIYI YAZMAK GEREKİR... }
// > UYARI : BU KISMI DOĞRUDAN ÇAĞIRMAK MEMORY LEAK OLUŞMASINA SEBEP OLUR. LÜTFEN GETINSTANCE FONKSİYONUNU KULLANIN...
// gibi...
end;
class function TSingletonOrnegi.GetInstance: TSingletonOrnegi;
begin
if not Assigned(TSingletonOrnegi.FInstance) then begin
Result := TSingletonOrnegi.Create as Self; // sınıf içinden çağırdığımız için TObject.Create metodu değil, yukarıda kendi yazdığımız fonksiyon çağırılır...
end;
Result := TSingletonOrnegi.FInstance;
end;
destructor TSingletonOrnegi.Destroy;
begin
TSingletonOrnegi.FInstance := nil;
inherited;
end;
{ TForm1 }
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
var
YEREL_Singleton : TSingletonOrnegi;
begin
if (Toggle.State = tssOff) then Exit;
// bu noktada ana thread'de yerel bir singleton örneği oluşturuyoruz
YEREL_Singleton := TSingletonOrnegi.GetInstance;
// Gerçekte TEST_DATA'nın önceki değerini (YEREL_Singleton'u "kullanarak" okuyoruz)
Memo1.Lines.Add(Format('@%p YEREL_Singleton.TEST_DATA = %s', [addr(YEREL_Singleton.TEST_DATA), YEREL_Singleton.TEST_DATA]));
// ve TEST_DATA değerini Yerel kopya üzerinden ( aslında GlobalSingleton'a) yazıyoruz.
YEREL_Singleton.TEST_DATA := 'Button1Click';
// Sonra TEST_DATA'nın son halini okuyup memo'ya yazıyoruz...
Memo1.Lines.Add(Format('@%p YEREL_Singleton.TEST_DATA = %s', [addr(YEREL_Singleton.TEST_DATA), YEREL_Singleton.TEST_DATA]));
end;
procedure TForm1.Button2Click(Sender: TObject);
var
I: Integer;
begin
// bu noktada 10 adet anonim kanal oluşturup thread için yerel bir singleton örneği oluşturuyoruz ve test_data değerini yazıyoruz...
if (Toggle.State = tssOff) then Exit;
for I := 0 to 9 do begin
TThread.CreateAnonymousThread
( procedure
var
ThreadSingletonu: TSingletonOrnegi;
begin
EnterCriticalSection(KritikBolge); // kritik bölgemizi başlatıyoruz / giriyoruz...
try
try
ThreadSingletonu := TSingletonOrnegi.GetInstance;
Form1.Memo1.Lines.Add(Format('@%p ThreadSingletonu.TEST_DATA = %s', [addr(ThreadSingletonu.TEST_DATA), ThreadSingletonu.TEST_DATA]));
ThreadSingletonu.TEST_DATA := 'Button2Click';
Form1.Memo1.Lines.Add(Format('@%p ThreadSingletonu.TEST_DATA = %s', [addr(ThreadSingletonu.TEST_DATA), ThreadSingletonu.TEST_DATA]));
except on e: Exception do
begin
Form1.Memo1.Lines.Add('ThreadSingletonu ERROR > ' + E.Message);
end;
end;
finally
LeaveCriticalSection(KritikBolge); // Kritik bölgeden ayrılıyoruz...
end;
end
).Start; // Varsayılan olarak "FreeOnTerminate := TRUE" olarak tanımlıdır. Dolayısıyla işi bittinde kendisini imha edecek...
end;
end;
procedure TForm1.Button3Click(Sender: TObject);
begin
// bu noktada KüreselSingleton adında yine ana thread'de GENEL bir singleton örneği oluşturuyoruz ve test_data değerini yazıyoruz...
if (Toggle.State = tssOff) then Exit;
KureselSingleton := TSingletonOrnegi.GetInstance;
Memo1.Lines.Add(Format('@%p KureselSingleton.TEST_DATA = %s', [addr(KureselSingleton.TEST_DATA), KureselSingleton.TEST_DATA]));
KureselSingleton.TEST_DATA := 'Button3Click';
Memo1.Lines.Add(Format('@%p KureselSingleton.TEST_DATA = %s', [addr(KureselSingleton.TEST_DATA), KureselSingleton.TEST_DATA]));
end;
procedure TForm1.FormCreate(Sender: TObject);
begin
// bu noktada form ilk oluşturulduğunda GlobalSingleton adında ana thread'de GENEL bir singleton örneği oluşturuyoruz ve test_data değerini yazıyoruz...
InitializeCriticalSection(KritikBolge); // Ön hazırlık...
GlobalSingleton := TSingletonOrnegi.GetInstance;
Memo1.Lines.Add(Format('@%p GlobalSingleton.TEST_DATA = %s', [addr(GlobalSingleton.TEST_DATA), GlobalSingleton.TEST_DATA]));
GlobalSingleton.TEST_DATA := 'FormCreate';
Memo1.Lines.Add(Format('@%p GlobalSingleton.TEST_DATA = %s', [addr(GlobalSingleton.TEST_DATA), GlobalSingleton.TEST_DATA]));
end;
procedure TForm1.FormDestroy(Sender: TObject);
begin
GlobalSingleton.Destroy; // Bunun oluşturulmuş olması FormCreate olayından mütevellit "garanti" olduğu için sonlandırma sırasında bunu yok ediyoruz.
// KureselSingleton.Destroy; // Bu satırda hata verecektir. Çünkü zaten yukarıdaki satırda singleton nesnemizi aslında yok ettik...
DeleteCriticalSection(KritikBolge); // Çevre temizliği...
end;
procedure TForm1.Timer1Timer(Sender: TObject);
begin
if (Toggle.State = tssOff) then Exit;
TThread.CreateAnonymousThread
( procedure
var
AnonymousThreadSingletonu: TSingletonOrnegi;
begin
EnterCriticalSection(KritikBolge); // kritik bölgemizi başlatıyoruz / giriyoruz...
try
try
AnonymousThreadSingletonu := TSingletonOrnegi.GetInstance;
Form1.Memo1.Lines.Add(Format('@%p AnonymousThreadSingletonu.TEST_DATA = %s', [addr(AnonymousThreadSingletonu.TEST_DATA), AnonymousThreadSingletonu.TEST_DATA]));
AnonymousThreadSingletonu.TEST_DATA := 'Timer1Timer';
Form1.Memo1.Lines.Add(Format('@%p AnonymousThreadSingletonu.TEST_DATA = %s', [addr(AnonymousThreadSingletonu.TEST_DATA), AnonymousThreadSingletonu.TEST_DATA]));
except on e: Exception do begin
Form1.Memo1.Lines.Add('AnonymousThreadSingletonu ERROR > ' + E.Message);
end;
end;
finally
LeaveCriticalSection(KritikBolge); // Kritik bölgeden ayrılıyoruz...
end;
end
).Start; // Varsayılan olarak "FreeOnTerminate := TRUE" olarak tanımlıdır. Dolayısıyla işi bittinde kendisini imha edecek...
end;
end.